Tìm kiếm: thói quen đọc sách

Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam được tổ chức vào tháng 4 hằng năm là sự kiện nhằm lan tỏa sâu rộng giá trị của sách, xây dựng, hình thành thói quen đọc sách trong gia đình, trường học, cơ quan, tổ chức, góp phần xây dựng xã hội học tập. Phóng viên (P.V) Báo và phát thanh, truyền hình Ninh Bình đã có cuộc trao đổi với đồng chí Nguyễn Đức Cường, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao về Ngày sách và Văn hóa đọc năm 2026 được tổ chức tại Ninh Bình.

Trong kỷ nguyên số, khi điện thoại thông minh và mạng xã hội dần chiếm lĩnh thời gian của mỗi người, văn hoá đọc đang đứng trước nhiều thách thức. Tuy nhiên, giữa dòng chảy công nghệ, thói quen đọc sách không mất đi mà đang biến đổi nhanh chóng, mở ra những cách tiếp cận tri thức mới, linh hoạt và đa dạng hơn.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ như hiện nay, thói quen đọc sách của nhiều người, nhất là thanh thiếu nhi, đang có nhiều thay đổi. Việc tiếp cận tri thức không chỉ thông qua sách in truyền thống mà còn qua các thiết bị điện tử và môi trường số. Tuy nhiên, thông tin trên môi trường mạng ngày càng phong phú và đa dạng, bao gồm cả tích cực và tiêu cực đòi hỏi người đọc phải có kỹ năng để lựa chọn, sàng lọc chính xác. Trong bối cảnh đó, vai trò của gia đình với việc hình thành thói quen đọc sách và lựa chọn nội dung tiếp cận tri thức ngày càng trở nên quan trọng.

Hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026, nhiều cơ sở giáo dục đang triển khai đa dạng các hoạt động, thông qua nhiều hình thức trải nghiệm trực tiếp, ứng dụng công nghệ… góp phần rèn thói quen đọc sách và năng lực tự học cho học sinh.

Không nhất thiết phải giới hạn trong những không gian truyền thống như thư viện, thói quen đọc sách giờ đây đang được nuôi dưỡng từ chính những khoảng lặng đời thường. Đó có thể là một góc nhỏ trong quán cà phê, một chiếc kệ sách khiêm tốn giữa homestay, một không gian triển lãm độc đáo hay đơn giản là vài kệ sách đặt ở sảnh chờ lớp học... Từ sự sáng tạo trong cách bố trí không gian, việc đọc đang dần trở lại như một phần của đời sống, nhẹ nhàng nhưng sâu sắc, gieo mầm cho tình yêu tri thức lan tỏa.

Với mục đích làm phong phú thêm kiến thức, giúp học sinh phát triển tư duy và giải trí sau những giờ học căng thẳng, việc duy trì, rèn luyện thói quen đọc sách cho học sinh hiện được các trường học trên địa bàn tỉnh coi trọng, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.

Được thành lập từ tháng 4/2023, Thư viện đọc sách ngày chủ nhật tại thôn Nguyễn Phú, xã Thanh Hương, huyện Thanh Liêm là nơi để nhân dân trong và ngoài thôn, đặc biệt là các em thiếu thi đến tìm đọc và mượn sách miễn phí. Không chỉ là nơi cung cấp tài liệu, sách, truyện… để tham khảo, giải trí, Thư viện đọc sách ngày chủ nhật đã trở thành “đốm lửa”, nhen nhóm thành “ngọn lửa” phong trào đọc sách, xây dựng thành thói quen đọc sách trong mỗi người dân nơi đây.

Trong quá trình tập trung các nguồn lực đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng trường lớp cho các cấp học, những năm qua, thị xã Duy Tiên quan tâm xây dựng hệ thống thư viện trong các trường học trên địa bàn ngày càng hoàn thiện. Qua đó, góp phần tích cực cho việc duy trì thói quen đọc sách và phát triển văn hóa đọc trong cán bộ, giáo viên, học sinh.

Nhằm khẳng định vai trò của sách, báo và thư viện đối với đời sống xã hội, xây dựng thói quen đọc sách, kết nối và truyền cảm hứng, niềm đam mê đọc sách cho các em học sinh, góp phần đẩy mạnh phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng, vừa qua, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức Liên hoan Thiếu nhi tuyên truyền giới thiệu sách tỉnh Hà Nam năm 2023. Tại Liên hoan, các em thiếu niên, nhi đồng đại diện cho các huyện, thị xã, thành phố tuyên truyền, giới thiệu, chia sẻ cảm nhận về một cuốn sách hoặc một chùm sách hay, bổ ích. Đó có thể là những cuốn sách ca ngợi về Đảng, Bác Hồ kính yêu; truyền thống đấu tranh kiên cường, bất khuất của dân tộc Việt Nam; những tấm gương tiêu biểu trong xây dựng đất nước, trong công cuộc đấu tranh, bảo vệ Tổ quốc, chủ quyền biển đảo quê hương; truyền thống lịch sử, bản sắc văn hóa, vẻ đẹp của mảnh đất và con người Hà Nam hay bất kỳ chủ đề nào mà các em yêu thích, như: vẻ đẹp thiên nhiên, danh lam thắng cảnh, an toàn giao thông, kỹ năng sống, bảo vệ môi trường…

Hưởng ứng Ngày sách và văn hóa đọc Việt Nam 21/4, với chủ đề “Sách- Nhận thức- Đổi mới - Sáng tạo”, nhằm tạo hứng thú cho các bạn học sinh, hình thành thói quen đọc sách và phát triển văn hoá đọc cộng đồng, Thư viện tỉnh Hà Nam đã phối hợp với nhiều trường học trên địa bàn tỉnh tổ chức hàng loạt buổi tuyên truyền, giới thiệu sách lưu động. Trong đó, nhiều hoạt động thiết thực được tổ chức thông qua các hình thức đa dạng và phong phú như: Xây dựng video clip giới thiệu sách, trưng bày và giới thiệu sách... thu hút sự quan tâm, hưởng ứng của đông đảo học sinh. Đây là dịp để tôn vinh những giá trị to lớn của sách, khẳng định rõ vai trò, tầm quan trọng của sách với đời sống xã hội.

Những năm gần đây, trên cơ sở xác định: phát triển văn hóa đọc, tạo thói quen đọc sách trong học sinh là một biện pháp giáo dục tích cực để phát triển toàn diện học sinh, cũng như xây dựng các mô hình trường học thân thiện, trường học hạnh phúc, trường học lấy học sinh làm trung tâm… huyện Bình Lục đã chú trọng đầu tư xây dựng hệ thống thư viện trong các trường tiểu học trên địa bàn ngày càng hoàn thiện.

Những năm qua, Trường Tiểu học Kim Đông (huyện Kim Sơn) đã quan tâm xây dựng thư viện thân thiện Room To Read để tạo thói quen đọc sách cho học sinh, hỗ trợ việc dạy học tích cực, dạy và học mọi lúc, mọi nơi. Qua đó, giúp các em học sinh tiểu học tiếp thu, nâng cao kiến thức, bồi dưỡng tư tưởng, tình cảm tốt đẹp, nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường.

Đọc sách là một thói quen. Thói quen ấy nên hình thành càng sớm càng tốt và quan trọng nữa là phải được nuôi dưỡng thường xuyên. Nhân ngày Sách Việt Nam, phóng viên Báo Ninh Bình đã có cuộc trao đổi với bà Lại Thu Hà, Phó Giám đốc Thư viện tỉnh để cùng tìm hiểu kỹ hơn về nỗ lực của đơn vị trong việc "kéo" người trẻ lại gần với sách, yêu sách, đọc sách mỗi ngày.

Những năm qua, ngành Giáo dục và Đào tạo đã lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh phong trào xây dựng mô hình thư viện thân thiện Room to Read gắn với phong trào "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực". Qua đó đã góp phần xây dựng thói quen đọc sách và kỹ năng học tập suốt đời cho học sinh từ bậc Tiểu học.

Những năm gần đây, các trường học trên địa bàn tỉnh từ cấp Tiểu học đến THPT đã quan tâm đầu tư không gian thư viện tại trường, xây dựng các CLB về sách; đồng thời tổ chức các cuộc thi, hội thi giới thiệu về sách...,mang lại hiệu quả tích cực, khơi dậy niềm yêu thích, hình thành thói quen đọc sách cho mỗi học sinh.

Kỳ nghỉ hè thường là thời điểm mà trẻ trông đợi nhất, nhưng cũng khiến không ít phụ huynh "đau đầu" làm thế nào để con, em mình có một mùa hè vui tươi, ý nghĩa nhất. Với nỗ lực góp phần tạo ra hoạt động bổ ích cho trẻ trong dịp hè, Thư viện tỉnh cũng đã tăng cường cơ sở vật chất, nhân lực và nguồn sách, báo phong phú để phục vụ nhu cầu đọc sách, qua đó hình thành thói quen đọc sách cho các bạn đọc "nhí".

Những gian sách được bày biện đẹp mắt theo từng chủ đề với những đầu sách khá đa dạng do các em học sinh trực tiếp tham gia triển lãm; những buổi giới thiệu sách dưới hình thức sân khấu hóa do chính các em học sinh hóa vai… Đó là những hoạt động nổi bật của cô và trò Trường THCS Lê Hồng Phong (thành phố Ninh Bình) trong Ngày hội đọc sách nhằm lan tỏa tình yêu sách, thói quen đọc sách trong tất cả học sinh và cộng đồng.

Nhằm tạo điều kiện và phục vụ nhu cầu đọc sách của các em thiếu nhi trong dịp hè, Thư viện Ninh Bình luôn tiếp tục đầu tư thêm các đầu sách, tạo sân chơi lành mạnh và bổ ích, kích thích nhu cầu đọc, tìm hiểu sách, báo cho các em thiếu nhi, giúp các em được tiếp cận nhiều cuốn sách hay, từng bước hình thành thói quen đọc sách, nâng tầm hiểu biết và có những ngày hè vui tươi, bổ ích.

Thú thực lâu rồi tôi không đọc các tác phẩm văn xuôi Việt Nam đương đại. Cuộc sống nhiều đổi thay với cơm, áo, gạo, tiền đã lấy đi của tôi thói quen đọc sách. Cũng vì thời gian gần đây, ít có tác phẩm văn xuôi "đứng" được lâu trên văn đàn và trong lòng người đọc.

Lâu nay, thói quen tìm đến thư viện để đọc một cuốn sách mà mình yêu thích dường như đã bị lãng quên, nhường chỗ cho thói quen "lên" mạng, "kích" chuột cho nhanh...